ΣΤΟ 4,43% ΦΕΤΟΣ Η ΥΦΕΣΗ ΕΚΤΙΜΑ ΤΟ ΚΕΠΕ

Ρεπορτάζ : Προκόπης Χατζηνικολάου
(από την Καθημερινή)
Στη δίνη της ύφεσης θα εξακολουθήσει να κινείται η ελληνική οικονομία όλο το 2011, με τις πληθωριστικές πιέσεις να εντείνονται ολοένα και περισσότερο διατηρώντας τον τιμάριθμο στα επίπεδα του 4%. Σύμφωνα με τις προβλέψεις του Κέντρου Προγραμματισμού...
Οικονομικών Ερευνών, ο μέσος ρυθμός μεταβολής του ΑΕΠ αναμένεται να παραμείνει αρνητικός σε όλα τα τρίμηνα του 2011 ενώ συνολικά για το έτος αναμένεται να διαμορφωθεί στο -4,43%. Την ίδια στιγμή ο πληθωρισμός θα διαμορφωθεί στο 4,02%. Σημειώνεται ότι η πρόβλεψη του ΚΕΠΕ για την υποχώρηση του ΑΕΠ είναι κατά 1,4 ποσοστιαία μονάδα υψηλότερη σε σχέση με την πρόβλεψη του προϋπολογισμού και κατά μισή ποσοστιαία μονάδα υψηλότερη σε σύγκριση με το 3,9% που αποτελεί την τελευταία εκτίμηση του υπουργείου Οικονομικών. Σύμφωνα με την έκθεση, η συνεχιζόμενη μείωση του πραγματικού ΑΕΠ αντανακλά πρωταρχικά τον περιορισμό της ιδιωτικής και δημόσιας κατανάλωσης, καθώς και τη μείωση των ακαθάριστων επενδύσεων παγίου κεφαλαίου, που εν μέρει μόνο αντισταθμίζονται από τη θετική συνεισφορά των εξαγωγών. Η πτώση της ζήτησης ενισχύεται από τον υψηλό πληθωρισμό, την αβεβαιότητα που επικρατεί στην αγορά εργασίας, τη μείωση της πιστωτικής επέκτασης προς τον ιδιωτικό τομέα και τους συνεχείς κλυδωνισμούς από την κρίση χρέους. Σύμφωνα με το ΚΕΠΕ, η εκτίμηση για το πραγματικό ΑΕΠ (-4,43%) είναι δυσμενέστερη από την αντίστοιχη πρόβλεψη του Απριλίου (4,12%). Η απόκλιση οφείλεται κυρίως στην αναθεώρηση των στοιχείων από την ΕΛΣΤΑΤ και στην επιδείνωση σχεδόν όλων των δεικτών οικονομικής δραστηριότητας που αναφέρονται στην πραγματική οικονομία, κατά το πρώτο τρίμηνο του 2011. Για παράδειγμα, σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ, μεταξύ του τελευταίου τριμήνου του 2010 και του πρώτου τριμήνου του 2011, ο δείκτης παραγωγής έργων πολιτικού μηχανικού σημείωσε πτώση 50%, οι εξαγωγές υπηρεσιών 7%, ενώ ο δείκτης παραγωγής οικοδομικών έργων (κτιρίων) πτώση κατά 14,5%. Για το δεύτερο τρίμηνο του έτους εκτιμάται ότι η ύφεση θα φθάσει στο 5,62%, σταδιακά θα ξεκινήσει να περιορίζεται και πιθανότατα θα περάσουμε σε θετικό έδαφος από τα μέσα του 2012. Πάντως στην έρευνα του ΚΕΠΕ γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στο παράδοξο της βαθιάς ύφεσης και του υψηλού πληθωρισμού. Συγκεκριμένα, τονίζεται πως «ένα από τα αξιοπερίεργα της σημερινής οικονομικής συγκυρίας είναι να υπάρχει μεγάλη ύφεση και ο δείκτης τιμών καταναλωτή να παραμένει σε επίπεδα υπερδιπλάσια σε σχέση με τα αντίστοιχα της Ευρωζώνης». Το παράδοξο αυτό εξηγείται από τρεις παράγοντες. Πρώτον, κατά το τελευταίο χρονικό διάστημα υπήρξαν μεγάλες αυξήσεις στις τιμές ενέργειας οι οποίες επηρεάζουν δυσανάλογα τον δείκτη τιμών καταναλωτή. Δέυτερον, η ολιγοπωλιακή δομή που διέπει πολλούς τομείς της οικονομίας καθιστά άκαμπτες τις τιμές προς τα κάτω. Τρίτον, οι συνεχείς και μεγάλες αυξήσεις των έμμεσων φόρων (ΦΠΑ, ΕΦΚ) έχουν ως αποτέλεσμα τη διατήρηση των ρυθμών του πληθωρισμού σε υψηλά επίπεδα. Εάν αφαιρεθεί η επίδραση των έμμεσων φόρων, τότε ο ρυθμός του πληθωρισμού θα βρισκόταν σε επίπεδα κάτω του 2%. Ωστόσο οι αναλυτές του ΚΕΠΕ εκτιμούν ότι οι ρυθμοί του πληθωρισμού θα εξακολουθήσουν να είναι θετικοί, αλλά με συνεχώς φθίνουσα πορεία καθ’ όλη τη διάρκεια του 2011 και του 2012. Η επιβράδυνση του πληθωρισμού αντανακλά τα αποτελέσματα της μελλοντικής εξασθένησης της επίδρασης των έμμεσων φόρων, της μείωσης της ζήτησης, της μείωσης του κόστους εργασίας και των ευεργετικών επιδράσεων που αναμένεται να έχουν οι μεταρρυθμίσεις για την ενίσχυση του ανταγωνισμού.