ΟΙ ΓΚΡΙΖΕΣ ΖΩΝΕΣ ΤΟΥ "ΚΟΥΡΕΜΑΤΟΣ" ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ


Ρεπορτάζ : Σωτήρης Νίκας
(από την Καθημερινή)
Λίγες ώρες μετά τις ανακοινώσεις της Ευρωζώνης για το νέο πακέτο στήριξης της Ελλάδας και το «κούρεμα» 50% της ονομαστικής αξίας των ομολόγων που κατέχουν οι ιδιώτες, οι αγορές αντέδρασαν θετικά, αλλά ταυτόχρονα προέκυψαν πολλές... 
«γκρίζες ζώνες». Σημεία, δηλαδή, που θα πρέπει να διευκρινιστούν τις επόμενες μέρες και μήνες, για να καταστεί σαφές το πραγματικό όφελος που θα έχει η Ελλάδα από τις τελευταίες αποφάσεις της συνόδου κορυφής. Η νέα συμφωνία προβλέπει «κούρεμα» κατά 50% ομολόγων συνολικής αξίας 206 δισ. ευρώ και την παροχή νέων δανείων ύψους 130 δισ. ευρώ. Εξ αυτών, τα 30 δισ. ευρώ θα χρησιμοποιηθούν ως «γλυκαντική ουσία» για τους ιδιώτες, ώστε να συμμετάσχουν στο «κούρεμα», άλλα 30 δισ. ευρώ για την ανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών και τα υπόλοιπα για την πληρωμή τόκων, ελλειμμάτων και άλλων υποχρεώσεων του Δημοσίου.
Στόχος από αυτές τις παρεμβάσεις είναι να υποχωρήσει το χρέος στο 120% του ΑΕΠ το 2020. Ωστόσο, οι πρώτες αντιδράσεις από ξένους οίκους δείχνουν ότι οι αμφιβολίες τους για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους μπορεί να μετριάστηκαν, αλλά παραμένουν. Αυτό γιατί υπάρχουν ακόμα «γκρίζες ζώνες» στη συμφωνία, που θα πρέπει να ξεκαθαρίσουν τους επόμενους μήνες:
1. Νέα δάνεια 130 δισ. ευρώ έως το 2014. Παραμένει άγνωστο πώς ακριβώς θα χρησιμοποιηθούν τα 30 δισ. ευρώ από αυτό το «πακέτο», που αφορούν τη διευκόλυνση του προγράμματος συμμετοχής των ιδιωτών (PSI). Σύμφωνα με τον επικεφαλής του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους (ΟΔΔΗΧ), κ. Π. Χριστοδούλου, το Δημόσιο μπορεί να χρησιμοποιήσει το ποσό ακόμα και για να πληρώσει άμεσα μέρος των ομολόγων που κατέχουν ιδιώτες. Ομως, μπορεί επίσης να αξιοποιηθούν:
– Είτε για παροχή εγγύησης από το EFSF στους ξένους ομολογιούχους.
– Είτε για επαναγορά υφιστάμενων ελληνικών ομολόγων.
Σε κάθε περίπτωση, η διαδικασία των διαπραγματεύσεων με τους ιδιώτες για το ποια επιλογή θα διαλέξουν θα διαρκέσει 2 - 3 εβδομάδες και θα είναι γνωστό πριν από τα τέλη του έτους.
2. Πού ακριβώς θα κατευθυνθούν τα υπόλοιπα 100 δισ. ευρώ. Υπολογίζεται ότι περίπου 30 δισ. ευρώ θα απαιτηθούν για την επανακεφαλαιοποίηση των ελληνικών τραπεζών. Εκτιμάται επίσης ότι τα υπόλοιπα θα χρησιμοποιηθούν για την πληρωμή τόκων (περίπου 40 - 45 δισ. ευρώ), την πληρωμή των ληξιπρόθεσμων οφειλών του Δημοσίου προς τρίτους (άνω των 6,5 δισ. ευρώ) κ.λπ.
3. Πόσο είναι το καθαρό όφελος της Ελλάδας από την όλη διαδικασία. Από το «κούρεμα» αναμένεται να μειωθεί το χρέος κατά 103 δισ. ευρώ. Ωστόσο, είναι άγνωστο εάν θα συμμετάσχουν όλοι οι ιδιώτες, αφού το πρόγραμμα βασίζεται στην εθελοντική συμμετοχή τους. Ακόμα, όμως, κι αν η συμμετοχή είναι η μέγιστη δυνατή, θα απαιτηθούν 30 δισ. ευρώ για τη στήριξη των τραπεζών. Ετσι, το καθαρό όφελος για την Ελλάδα εκτιμάται σε 70 δισ. ευρώ.
4. Είναι ακόμα άγνωστες οι επιπτώσεις στα ασφαλιστικά ταμεία, καθώς φαίνεται ότι οι «τρύπες» που θα δημιουργηθούν από τη συμμετοχή τους στο «κούρεμα» θα καλυφθούν από τον προϋπολογισμό και θα εξαρτώνται από τα πρωτογενή πλεονάσματα που θα πρέπει να επιτευχθούν.
5. Ο κ. Ευ. Βενιζέλος άφησε χθες ανοιχτό το ενδεχόμενο να μην εκδοθούν κοινές μετοχές από τις ελληνικές τράπεζες εάν εξευρεθεί λύση που δεν θα επιβαρύνει το χρέος. Παραμένει άγνωστο, δηλαδή, εάν τελικά θα κρατικοποιηθούν οι ελληνικές τράπεζες.
6. Αδιευκρίνιστο παραμένει το κατά πόσο θα ενισχυθεί ο έλεγχος και η παρουσία της τρόικας στο Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (ΤΧΣ).
7. Στον «αέρα» είναι ακόμα οι μικροομολογιούχοι, που είναι πιθανό να υποστούν και αυτοί το «κούρεμα» του 50%.
8. Δεν είναι ακόμα σαφή η ακριβής διάρκεια των νέων δανείων από την Ευρωζώνη, το επιτόκιό τους και η περίοδος χάριτος. Το πιο πιθανό είναι να ισχύσει ό,τι αποφασίστηκε την 21η Ιουλίου.
9. Φαίνεται αρκετά φιλόδοξος ο στόχος για επιπλέον έσοδα 15 δισ. ευρώ από αποκρατικοποιήσεις τα οποία θα διατεθούν σε EFSF ως συνεισφορά της Ελλάδας στο μηχανισμό στήριξης. Ηδη ο στόχος των 50 δισ. ευρώ είχε θεωρηθεί ανέφικτος και έχει «κουρευτεί» κατά 20 δισ. ευρώ.