ΕΔΙΝΑΝ ΔΑΝΕΙΑ ΠΑΡΑ ΤΗΝ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΗ ΤΩΝ ΕΛΕΓΚΤΩΝ!


Ρεπορτάζ : Α. Μπουγάτσου-Κ. Κατή
(από την Ελευθεροτυπία)
Τίναζαν την μπάνκα στον αέρα με το που αποχωρούσε το κλιμάκιο των ελεγκτών της Τραπέζης της Ελλάδος (ΤτΕ), το οποίο είχε ήδη καταγράψει ένα απίστευτο πλιάτσικο στην Proton Bank! Αυτό προκύπτει -μεταξύ άλλων- από το Εμπιστευτικό Πόρισμα... Ελέγχου της Proton Bank, στο... 
οποίο εδράζεται ο ποινικός έλεγχος του επιχειρηματία Λ. Λαυρεντιάδη, εκτελεστικών μελών του Δ.Σ. της τράπεζας και μελών του Συμβουλίου Πιστοδοτήσεων, ενός πυρήνα συνεργατών του, γύρω από τους οποίους πλέχτηκε η πολυπλόκαμη δράση στους τομείς των φαρμάκων, των λιπασμάτων, των καλλυντικών, των media κ.ά., αλλά και απόλυτων αχυρανθρώπων, που χρησιμοποιήθηκαν ως προκάλυμμα. Η Proton, από τον Δεκέμβριο του 2009, που πέρασε στον έλεγχο του Λ. Λαυρεντιάδη, μέχρι και τον Ιούνιο του 2011, παρά τους ελέγχους της ΤτΕ, αποτέλεσε το «κλεπτοδοχείο» για όλες τις δουλειές του μεγαλοεπιχειρηματία, από την έμμεση εμπλοκή του στο γήπεδο Καραϊσκάκη και τη μιντιακή εισβολή διά Κυριακίδη, μέχρι το ντελίριο των αποσχίσεων εταιρειών (spin off) από την Alapis και το τσουνάμι των εξωχώριων που αγοράζουν για λογαριασμό του μετοχές με δάνεια από την Proton, τα οποία θεωρούνται πλέον εξαερωμένα.

Η δικογραφία

Οπως προκύπτει από τα πορίσματα της ΤτΕ, που αποτελούν μέρος της δικογραφίας για τα ερευνώμενα αδικήματα της απάτης, της σύστασης εγκληματικής οργάνωσης και του ξεπλύματος μαύρου χρήματος, αν και «σταμπαρίστηκαν» δάνεια συνολικού ύψους 713,1 εκατ. ευρώ που χορηγήθηκαν σε 18 πιστούχους (Alapis, Elfe, Νεοχημική, ΝΕΠ Εκδόσεις, καθώς και προς εταιρείες που δημιουργήθηκαν από την απόσχιση κλάδων ή θυγατρικών και εντάσσονται σε ομάδα συνδεδεμένων πελατών), μετά τους ελέγχους του κλιμακίου της ΤτΕ (7-9 Ιουλίου 2010) στην Proton ξεσάλωσαν. Σε έξι πιστούχους που είχαν θεωρηθεί ότι αποτελούν ενιαίο κίνδυνο με τα χρηματοδοτικά ανοίγματα προς τις εταιρείες του ομίλου Alapis-Λαυρεντιάδης, η τράπεζα χορήγησε πρόσθετα συνολικά δάνεια 336,5 εκατ. ευρώ, γράφοντας και ψέματα στην ΤτΕ.

Πρόσφατα, λίγο πριν μπει επίτροπος στην Proton και ενώ αποχώρησε κλιμάκιο ελέγχου της ΤτΕ από την τράπεζα (ήλεγχε από 7/2/2011 έως 6/6/2011) η Επιτροπή Πιστοδοτήσεων από τις 17/6 έως τις 28/6/2011 ενέκρινε νέες πιστοδοτήσεις ύψους 20 εκατ. ευρώ προς πρώην θυγατρικές της Alapis, χωρίς εξασφαλίσεις, μειοψηφούντος και του αρμόδιου διευθυντή.

Φανταστείτε να μη γίνονταν και έλεγχοι. Προφανώς οι αποφάσεις που κόλλαγαν ήταν στα υψηλά πατώματα και όχι στο επίπεδο των ελεγκτών της ΤτΕ.

Για να επιτευχθεί η αφαίμαξη πάνω από 1 δισ. ευρώ από την Proton και για να κατευθυνθεί σε δραστηριότητες του Λ. Λαυρεντιάδη ξεχαρβαλώθηκαν μηχανισμοί εσωτερικού ελέγχου, απεκρύβησαν στοιχεία (η ΤτΕ στο εμπιστευτικό τής 10ης/8/2011 σημειώνει ότι «κλιμάκιο ελέγχου δεν έλαβε όλες τις απαραίτητες πληροφορίες, στοιχεία και παραστατικά που ζητήθηκαν για την απρόσκοπτη διεξαγωγή του ελέγχου»), έγιναν ύποπτες συναλλαγές, ορκωτοί ελεγκτές ήταν και μέλη Δ.Σ. εταιρειών του Λ. Λαυρεντιάδη, διαπιστώθηκαν συγκρούσεις συμφερόντων και υψηλού κινδύνου χορηγήσεις σε φίλους.

Ετσι, τον Αύγουστο, ο διευθυντής Εποπτείας Πιστωτικού Συστήματος της ΤτΕ, ο κ. Γούσιος, ζήτησε από την Proton Bank την αύξηση των εποπτικών κεφαλαίων της κατά 588,3 εκατ. ευρώ και προειδοποίησε για την επιβολή κυρώσεων, δίνοντας περιθώριο μέχρι τις 16/8/2011 για τον αντίλογο της τράπεζας, την οποία στο μεταξύ ενίσχυε παράνομα με κρατικό χρήμα ο υπουργός Οικονομικών Ευάγγ. Βενιζέλος.

Χθες, πάντως, αναστάτωση προκάλεσε η πυροδότηση εκρηκτικού μηχανισμού (βλέπε σχετικό ρεπορτάζ) στο Χαλάνδρι, πλησίον της οικίας του διευθυντού της ΤτΕ κ. Γούσιου. Το συμβάν ερευνάται συσχετιζόμενο και με την ερευνώμενη υπόθεση (Proton, Alapis κ.ά.), στην ΤτΕ επικρατεί σκεπτικισμός μεταξύ των στελεχών που υπέγραψαν το επίμαχο πόρισμα (Μαυρίδης, Ρήγα, Γαλιατσάτος, Περδικάρη, Σταμάτη) για το αν επιχειρείται μαφιόζικου τύπου προειδοποίηση, ενώ στην Εισαγγελία είναι σε εγρήγορση.

Το πόρισμα

Παραθέτουμε συνοπτικά επισημάνσεις του πορίσματος για τη ληστεία της Proton:

*«Η ποιότητα του επιχειρηματικού χαρτοφυλακίου υποβαθμίστηκε σημαντικά από το 2010. Από ελεγχθείσες απαιτήσεις ύψους ευρώ 1.399.790 χιλ. την 31.3.11 (65,7% του συνολικού επιχειρηματικού χαρτοφυλακίου), εκτιμήθηκε πιθανή ζημία ύψους ευρώ 445.508 χιλ. Για το μέγεθος της εκτιμώμενης πιθανής ζημίας, το κλιμάκιο ελέγχου και η Διεύθυνση Εποπτείας Πιστωτικού Συστήματος είχε προϊδεάσει επαρκώς τα στελέχη της τράπεζας. Εξ αυτής ποσό ευρώ 231.242 χιλ. προέρχεται από τις χρηματοδοτήσεις προς τους ομίλους Alapis, Elfe, Νεοχημική, ΝΕΠ Εκδόσεις Α.Ε., καθώς και προς τα spin offs των Alapis και Elfe.

* Υφίσταται υπέρβαση του ανωτάτου ορίου για ΜΧΑ ύψους ευρώ 620.996 χιλ. με ημερομηνία 31.3.11, καθώς απαιτήσεις έναντι 18 πιστούχων, συνολικού ύψους ευρώ 713.114 χιλ., εντάσσονται σε "ομάδα συνδεδεμένων πελατών", βάσει της ΠΔΤΕ 2635/29.10.10. Οι εν λόγω πιστούχοι είναι οι κάτωθι: Alapis, WGR Global Investments ΑΕ, WGR Universal Investments, Akolab ΑΕ, Mak ΑΕ, εταιρείες του ομίλου Εξέλιξη (Εξέλιξη Α.Ε. και Escanto Ltd), Novo Atreus ΑΕ, Ομιλος Μέντιμεκ (Μέντιμεκ ΑΕ και First Aid Care ΑΕ), Ballis Home Care ΑΕ, ΝΕΠ Εκδόσεις ΑΕ, Νεοχημική, Elfe, Fineglino Trading Ltd, Vet Health ΑΕ, Γ. Κυριακίδης και Αδελε Εκδόσεις ΑΕ. Τα Ιδια Κεφάλαια της Τράπεζας σε ατομική βάση για σκοπούς ΜΧΑ ανήλθαν την 31.3.11. σε ευρώ 368.471 χιλ. και το ανώτατο επιτρεπτό όριο σε ευρώ 92.118 χιλ.

* Αναφορικά με την Πιστοδοτική Πολιτική διαπιστώνεται σημαντική απόκλιση στην εφαρμογή της, που συνίσταται αφ' ενός στην αποδυνάμωση, ποιοτικά και ποσοτικά, της Ανώτατης Εγκριτικής Επιτροπής Πιστοδοτήσεων και αφ' ετέρου στην καταστρατήγηση των βασικών αρχών εγκρίσεων πιστοδοτήσεων και διασφαλίσεων.

Σχετικά με τα ΣΕΕ, σημειώνεται ότι:

* Η Διεύθυνση Διαχείρισης Κινδύνων δεν ασκεί τις αρμοδιότητες που προβλέπονται στην ΠΔΤΕ 2577/9.03.06, ιδιαίτερα ως προς τον πιστωτικό κίνδυνο και τον κίνδυνο συγκέντρωσης. Η Διεύθυνση Εσωτερικής Επιθεώρησης αποδυναμώθηκε στελεχιακά κατά το 2010 και περιοχές υψηλού κινδύνου παρέμειναν εκτός ελεγκτικού εύρους και η Διεύθυνση Κανονιστικής Συμμόρφωσης δεν αξιολογεί την εφαρμογή της θεσπισμένης πολιτικής και των διαδικασιών για την πρόληψη και την καταστολή του Ξ.Χ. και της Χ.Τ.

* Διαπιστώθηκε πλήθος ασυνήθων συναλλαγών, οι οποίες χρήζουν περαιτέρω διερεύνησης. Γι' αυτές δεν έχει πραγματοποιηθεί αναφορά στο Αρμόδιο Διευθυντικό Στέλεχος του άρθρου 44 του ν.3691/2008 και στην Αρχή του άρθρου 7 του ν.3691/2008.

Συμφέροντα

* Διαπιστώθηκαν περιπτώσεις σύγκρουσης συμφερόντων κατά την έγκριση των χρηματοδοτήσεων προς τις πιστούχους Vet Health ΑΕ και Fineglino Trading Ltd. κατά παράβαση των αρχών της ΠΔΤΕ 2577/9.03.08.

* Σημειώνεται παραβίαση του άρθρου 40 του ν.1806/1988, καθότι η ΝΕΠ Εκδόσεις ΑΕ που συμπεριλαμβάνεται σε ομάδα συνδεδεμένων πελατών με την Alapis και τον κ. Λ. Λαυρεντιάδη, μέτοχο της Τράπεζας, ελέγχει ΜΜΕ (έντυπα και ηλεκτρονικά).

* Η Ανώτατη Επιτροπή Εγκρίσεων Πιστοδοτήσεων συνεχίζει να εγκρίνει νέες πιστοδοτήσεις προς πρώην θυγατρικές της Alapis, παρά τις περί του αντιθέτου συστάσεις του κλιμακίου ελέγχου.

* Σε σχέση με το προηγούμενο πόρισμα Ελέγχου (υπ' αριθμ. ΑΠ 1575/8039/22.9.10), σημειώνεται ότι η Τράπεζα αύξησε τα ανοίγματα προς πιστούχους που είχαν χαρακτηριστεί ως υψηλού κινδύνου (Provet ΑΕ, Γερολυμάτος Animal Health ΑΕ) και ενέκρινε νέες χρηματοδοτήσεις σε εταιρείες με ακόμα υψηλότερο πιστωτικό κίνδυνο (Escanto Ltd, Εξέλιξη ΑΕ, Mak Φαρμακευτική ΑΕ, Akolab ΑΕ). Παράλληλα, η άποψη της Τράπεζας ως προς τον ενιαίο κίνδυνο δεν επαληθεύεται για τέσσερις εκ των έξι αρχικά ελεγχθέντων πιστούχων (Ballis Personal and Home Care ΑΕ, First Aid Care ΑΕ, Novo Atreus ΑΕ και Vet Health ΑΕ)».