ΝΕΑ ΕΥΡΩΖΩΝΗ ΔΗΜΟΣΙΟΝΟΜΙΚΗΣ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑΣ


Ρεπορτάζ : Κώστας Καρκαγιάννης
(από την Καθημερινή)
Ενα νέο δημοσιονομικό σύμφωνο, με νέα στοιχεία την αυτόματη επιβολή οικονομικών κυρώσεων και διορθωτικών μέτρων σε περίπτωση αδυναμίας να τηρηθούν οι στόχοι για έλλειμμα 3% του ΑΕΠ και χρέος 60%, αποφάσισαν χθες να συνάψουν τα... 
17 κράτη-μέλη της Ευρωζώνης και έξι ακόμη κράτη-μέλη, ενώ Σουηδία, Ουγγαρία και Τσεχία θα πρέπει να λάβουν υποστήριξη από τα Κοινοβούλιά τους. Μετά δέκα ώρες θυελλωδών διαπραγματεύσεων η Βρετανία αποφάσισε να ασκήσει βέτο στην προσπάθεια της Ευρωζώνης να αναθεωρήσει τις ευρωπαϊκές συνθήκες προκειμένου να περιληφθεί σε αυτές το νέο δημοσιονομικό σύμφωνο. Η κίνηση του Βρετανού πρωθυπουργού κ. Ντέιβιντ Κάμερον πιθανώς οδηγεί σε πλήρη απομόνωση της Βρετανίας. Η Ευρωζώνη εισέρχεται σε μια δύσκολη προσπάθεια μεταμόρφωσης σε πλήρη οικονομική ένωση, αν και μέχρι στιγμής περιορίζεται απλώς στη λήψη πολύ σκληρών δημοσιονομικών μέτρων. Το φλέγον ερώτημα παραμένει αναπάντητο: είναι αρκετή η χθεσινή συμφωνία προκειμένου να σωθεί το ευρώ;
Υπό την πίεση της Γερμανίας, η διαδικασία μεταμόρφωσης της Ευρωζώνης αρχίζει με την ενίσχυση της δημοσιονομικής πειθαρχίας που θα βασιστεί στην αυτόματη επιβολή οικονομικών κυρώσεων και στον μηχανισμό αυτόματης λήψης «διορθωτικών μέτρων» σε περίπτωση απόκλισης από τους στόχους για έλλειμμα κάτω από 3% του ΑΕΠ και χρέος λιγότερο από το 60% του ΑΕΠ. Επιπλέον, τα κράτη-μέλη θα είναι υποχρεωμένα να υλοποιούν προϋπολογισμούς πλεονασματικούς ή στη χειρότερη περίπτωση με διαρθρωτικό έλλειμμα 0,5%. Χωρίς αμφιβολία πρόκειται για ένα πανευρωπαϊκό Μνημόνιο, το οποίο θα δεσμεύει την Ευρωζώνη και σύμφωνα με τη γερμανική θεώρηση της οικονομίας θα αποτρέψει την εμφάνιση ευρωπαϊκής κρίσης χρέους. Αμεσος στόχος, να επανακτήσει η Ευρωζώνη την εμπιστοσύνη των αγορών και της ΕΚΤ, η οποία ελπίζεται ότι θα στηρίξει ενεργότερα τις αγορές ομολόγων σε κράτη-μέλη που αντιμετωπίζουν πιέσεις. Ο πρόεδρος της ΕΚΤ κ. Ντράγκι φάνηκε χθες ικανοποιημένος από το νέο δημοσιονομικό σύμφωνο, το οποίο χαρακτήρισε βήμα προς την υιοθέτηση αυστηρότερων δημοσιονομικών κανόνων που η ΕΚΤ θεωρεί απαραίτητους προκειμένου η Ευρωζώνη να βγει από την κρίση. «Θα αποτελέσει τη βάση για ένα ικανοποιητικό δημοσιονομικό σύμφωνο και περισσότερη πειθαρχία στην οικονομική πολιτική των μελών της Ευρωζώνης», τόνισε ο κ. Ντράγκι. «Καταλήξαμε σε συμπεράσματα που θα πρέπει να πάρουν σάρκα και οστά τις ερχόμενες ημέρες». Η κ. Μέρκελ εμφανίστηκε ικανοποιημένη με τις αποφάσεις, θεωρώντας πως θα εκτιμηθεί το γεγονός ότι η Ευρώπη έμαθε από τα λάθη της. «Η συμφωνία δημιουργεί μια νέα βάση εμπιστοσύνης προς το ευρώ» είπε, και εκτίμησε ότι η χθεσινή απόφαση αποτελεί σημαντικό βήμα προόδου προς ένα ευρώ που θα είναι σταθερό. Ο κ. Κάμερον επιδίωξε χθες να εξασφαλίσει ότι δεν θα επιβληθούν νέοι κανόνες και περιορισμοί στη λειτουργία του βρετανικού χρηματοπιστωτικού συστήματος, απαίτηση που δεν αποδέχτηκαν τα υπόλοιπα κράτη-μέλη, με αποτέλεσμα το βέτο.
Ωστόσο, κανένα βήμα δεν έγινε ως προς την ενίσχυση των μηχανισμών βοήθειας, τη σύγκλιση των γενικότερων οικονομικών πολιτικών, την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας και της ανάπτυξης, ενώ δεν είναι σίγουρο κατά πόσο η Ευρ. Επιτροπή θα διατηρήσει τον θεσμικό της ρόλο ως επόπτης της οικονομικής πολιτικής. Πάντως, ο κ. Λ. Παπαδήμος δήλωσε χθες ότι το ζήτημα των ευρωομολόγων, όπως και της αύξησης των πόρων του μόνιμου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας θα επανεκτιμηθούν τον Μάρτιο. Η συμφωνία των 23 κρατών-μελών αφορά περιορισμένη τροποποίηση της συνθήκης, γεγονός που επιθυμούσαν τα περισσότερα κράτη-μέλη πλην της Γερμανίας. Το θετικό στοιχείο είναι ότι η νέα συνθήκη θα εγκριθεί πολύ ταχύτερα, ωστόσο είναι αρνητικό το ότι παραμένει ασαφής ο ρόλος θεσμικών οργανισμών όπως η Ευρ. Επιτροπή και το Δικαστήριο της Ε.Ε., που δεν έχουν δικαιοδοσία επί συμφωνιών που δεν εντάσσονται σε ευρωπαϊκή συνθήκη. Ο πρόεδρος της Κομισιόν κ. Μπαρόζο δήλωσε ότι υπάρχει τρόπος να παρακαμφθούν νομικά εμπόδια, ωστόσο πολλοί Ευρωπαίοι αξιωματούχοι διατηρούν αμφιβολίες. Παράλληλα, όπως δήλωσε ο Ιρλανδός πρωθυπουργός κ. Εντα Κένι δεν είναι σαφές αν η Ιρλανδία, ενδεχομένως και άλλες χώρες θα πρέπει να διενεργήσουν δημοψηφίσματα, προκειμένου να επικυρώσουν τις αλλαγές.