ΚΑΤΕΠΕΙΓΟΝ ΤΟ ΚΟΥΡΕΜΑ ΤΟΥ ΧΡΕΟΥΣ


Ρεπορτάζ : Βασίλης Ζήρας
(από την Καθημερινή της Κυριακής)
Υπό το βάρος της επέκτασης της κρίσης στον πυρήνα της Ευρωζώνης, η ελληνική αλλά και οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις επείγονται να κλείσουν το θέμα του «κουρέματος» του χρέους. Η μεν Ευρωζώνη θέλει να επισπευσθούν οι διαδικασίες για να αρθεί ένας... 
από τους πολλούς παράγοντες αβεβαιότητας που επηρεάζουν την εξέλιξη της κρίσης. Η Ελλάδα, από την πλευρά της, επείγεται να ολοκληρωθεί η συμφωνία της 27ης Οκτωβρίου πριν την ανατρέψουν απρόβλεπτες εξωγενείς καταστάσεις και οδηγηθεί σε μια εκούσια ανεξέλεγκτη χρεοκοπία.
Οσο περνούν οι μέρες, όλοι οι παράγοντες αντιλαμβάνονται ότι οι δυσκολίες του εγχειρήματος είναι πολλές και ενδέχεται να πολλαπλασιαστούν, όσο η κρίση στην Ευρωζώνη κλιμακώνεται και οι κυβερνήσεις αδυνατούν να συμφωνήσουν σε μια αξιόπιστη λύση.
Ηδη η υλοποίηση του PSI+ και συνολικά το νέο πακέτο βοήθειας προς την Ελλάδα επηρεάζονται αρνητικά από το γεγονός ότι το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) δεν θα μπορέσει τελικά, λόγω της απροθυμίας των επενδυτών, να αυξήσει τα κεφάλαιά του σε ένα τρισ. ευρώ, ώστε να στηρίξει, εάν χρειαστεί, μεγάλα κράτη-μέλη όπως η Ιταλία και η Ισπανία. Ετσι, σύμφωνα με πηγές προσκείμενες στη διαδικασία, προκειμένου το EFSF να διατηρήσει όσο μπορεί μεγαλύτερη ρευστότητα, αλλάζει η πρόταση του Δημοσίου προς τους ιδιώτες πιστωτές. Αντί για μετρητά θα δίνονται ομόλογα του EFSF με αξιολόγηση ΑΑΑ.
Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, το Δημόσιο πρότεινε στους εκπροσώπους των τραπεζών, κατά τη συνάντησή τους την περασμένη Τρίτη στις Βρυξέλλες, την αλλαγή των υφιστάμενων ομολόγων με ένα συνδυασμό νέων ελληνικών τίτλων και τίτλων του EFSF. Η διάρκεια των νέων ελληνικών ομολόγων θα είναι 20 και 30 ετών, ανάλογα με το πότε θα έληγαν οι υφιστάμενοι τίτλοι, θα έχουν επιτόκιο 4,5%, 10ετή ή 20ετή περίοδο χάριτος και θα διέπονται από το αγγλικό Δίκαιο. Η πρόταση απορρίφθηκε από τους εκπροσώπους των τραπεζών, επειδή επιφέρει μεγάλες απώλειες σε όρους καθαρής παρούσας αξίας (65% - 72%) για τα πιστωτικά ιδρύματα και επειδή διέπονται από το ελληνικό και όχι το αγγλικό Δίκαιο. Αντιπρότειναν την ανταλλαγή των υφιστάμενων ομολόγων με νέα στο 50% της αξίας τους, 30ετούς διάρκειας, επιτοκίου 8% και επιπλέον την παροχή εγγυήσεων αξίας 30 δισ. ευρώ. Οι δύο πλευρές συμφώνησαν να ξαναβρεθούν την ερχόμενη Τρίτη ή Τετάρτη.
Αιτήματα εξαίρεσης
Δεύτερο σημαντικό πρόβλημα που ανέκυψε είναι ότι κινεζικά κρατικά funds που έχουν στην κατοχή τους ελληνικά ομόλογα ύψους τουλάχιστον 10 δισ. ευρώ αρνούνται να συμμετάσχουν στο PSI+, υποστηρίζοντας ότι επειδή είναι κρατικοί φορείς (official sector) θα πρέπει να εξαιρεθούν όπως η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο κ.ά. Ανάλογα αιτήματα έχουν διατυπωθεί και από τις γερμανικές «κακές τράπεζες», που βρίσκονται υπό τον απόλυτο έλεγχο της κυβέρνησης του Βερολίνου. Ετσι, είναι δύσκολο να συγκεντρωθεί το απαιτούμενο ποσοστό συμμετοχής, που πρέπει να φτάσει τουλάχιστον το 90% των 206 δισ. ευρώ, ώστε να θεωρείται το «κούρεμα» επιτυχημένο και το χρέος βιώσιμο. Οι επενδυτές που εκπροσωπεί το IIF και η Επιτροπή Διαπραγμάτευσης κατέχουν λιγότερο από το 70% των προς ανταλλαγή ομολόγων. Στην περίπτωση που δεν συγκεντρωθεί το απαιτούμενο ποσό, εξετάζεται το ενδεχόμενο να θεσμοθετηθούν τα λεγόμενα Collective Action Clauses (CACS), δηλαδή η υποχρεωτική συμμετοχή της μειοψηφίας στο PSI+. Σε τέτοια περίπτωση πολλοί νομικοί υποστηρίζουν ότι η ανταλλαγή δεν είναι πλέον εθελοντική, οπότε πρόκειται για κανονική χρεοκοπία. Αλλοι λένε ότι είναι «ημιεθελοντική» και συνεπώς δεν συνιστά κανονική, αλλά επιλεκτική χρεοκοπία.
Ενα τρίτο πρόβλημα είναι οι ρήτρες που περιέχουν κάποια ομολόγα του ΟΣΕ και του ΟΑΣΑ, συνολικού ύψους 150 - 200 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με αυτές τις ρήτρες, εάν γίνουν διαπραγματεύσεις με κατόχους άλλων ομολόγων για αλλαγή των όρων δανεισμού, τότε θεωρείται χρεοκοπία και το ποσό γίνεται άμεσα απαιτητό. Οι επιπτώσεις που θα είχε μια τέτοια εξέλιξη εξετάζονται από τους νομικούς συμβούλους του ελληνικού Δημοσίου.