Α ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΠΟΥΛΟΣ: ΒΑΡΥΤΑΤΕΣ ΠΟΙΝΙΚΕΣ ΚΑΙ ΔΙΟΙΚΗΤΙΚΕΣ ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗ ΡΥΠΑΝΣΗ ΤΩΝ ΘΑΛΑΣΣΩΝ ΑΠΟ ΤΙΣ ΑΠΟΡΡΙΨΕΙΣ ΠΛΟΙΩΝ

Ο βουλευτής Αχαΐας του ΠΑΣΟΚ Ανδρέας Τριανταφυλλόπουλος ως εισηγητής του νομοσχεδίου για την ενσωμάτωση στην ελληνική νομοθεσία της Οδηγίας 2005/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σχετικά με τη θέσπιση κυρώσεων για αδικήματα θαλάσσιας ρύπανσης από πλοία, η οποία τροποποιήθηκε με την Οδηγία 2009/123/ΕΚ, κατά την εισήγησή του στην Ολομέλεια της Βουλής ανέφερε:
«Με το παρόν νομοσχέδιο οι πράξεις θαλάσσιας ρύπανσης χαρακτηρίζονται για την ελληνική έννομη τάξη ως γνήσια διεθνή εγκλήματα, δηλαδή εγκλήματα που προσβάλουν οικουμενικές αξίες της ανθρωπότητας. Οι Οδηγίες αυτές που ενσωματώνουμε στο ελληνικό δίκαιο αποσκοπούν στη θέσπιση αποτελεσματικών, αναλογικών ποινικών και διοικητικών κυρώσεων στις περιπτώσεις που προκαλείται ή ενδέχεται να προκληθεί ρύπανση ή υποβάθμιση του θαλασσίου περιβάλλοντος από απορρίψεις πλοίων, έτσι ώστε να διασφαλίζεται η αποτελεσματική προστασία του.
Ειδικά στη χώρα μας, μια κατ’ εξοχήν νησιωτική χώρα με γεωγραφική θέση τέτοια όπου τα θαλάσσια ύδατα αποτελούν χώρο διεθνών θαλάσσιων μεταφορών και αυτό σε συνδυασμό με την έναρξη εξόρυξης υποθαλασσίων κοιτασμάτων πετρελαίου στο χώρο της Μεσογείου, η εν λόγω ενσωμάτωση καθίσταται εντελώς απαραίτητη και περισσότερο επίκαιρη παρά ποτέ.
Ένα πιθανό θαλάσσιο ατύχημα με εκτεταμένη διαρροή πετρελαιοειδών, θα μπορούσε να καταστρέψει το θαλάσσιο οικοσύστημα της Μεσογείου με άμεσες συνέπειες στην αλιεία, στην ιχθυοκαλλιέργεια, τον τουρισμό, δηλαδή στην τοπική ανάπτυξη και την οικονομική δραστηριότητα συνολικά, και με σοβαρούς κινδύνους για την ανθρώπινη υγεία. Οι επιπτώσεις συνεπώς είναι κρίσιμες υπερ-τοπικές, πανευρωπαϊκές ή και παγκόσμιες και μπορούν να καταστούν μόνιμες και μη αντιστρέψιμες. Γι΄αυτό οι κυρώσεις πρέπει να είναι αποτελεσματικές, αποτρεπτικές και σύμφωνα με την αρχή της αναλογικότητας.
Με το παρόν νομοθετικό ρυθμιστικό πλαίσιο τα ελληνικά δικαστήρια αποκτούν  δικαιοδοσία να επιβάλουν ποινικές κυρώσεις για την απόρριψη ρυπογόνων ουσιών από πλοίο στα εσωτερικά ύδατα της χώρας, στα χωρικά ύδατα κράτους-μέλους, στα στενά που χρησιμοποιούνται για τη διεθνή ναυσιπλοΐα, την ΑΟΖ και την ανοιχτή θάλασσα, καθώς και σε εσωτερικά ύδατα τρίτης χώρας, περιλαμβανομένων και των λιμένων. Αν πρόκειται για πλοία με ξένη σημαία, περιλαμβάνονται μόνο οι ελληνικοί λιμένες όπου τα πλοία αυτά καταπλέουν.
Με αυστηρό πλαίσιο ποινικών και διοικητικών κυρώσεων που φτάνουν έως και ποινή κάθειρξης 10 ετών και χρηματικό πρόστιμο έως και 1.200.000 ευρώ για τους υπαιτίους, όταν η απόρριψη των ρυπογόνων ουσιών από πλοίο γίνεται με πρόθεση και λόγω της σοβαρότητας δημιουργείται κίνδυνος θανάτου ή βαριάς σωματικής βλάβης ή ευρεία οικολογική διατάραξη ή καταστροφή του θαλασσίου περιβάλλοντος. Οι ποινές και τα πρόστιμα διαμορφώνονται ανάλογα με την υπαιτιότητα και τις επιπτώσεις και μπορούν να γίνουν αυστηρότερα με Προεδρικά Διατάγματα.
Σε κάθε περίπτωση, όμως, η αρχή «ο ρυπαίνων πληρώνει», δεν μπορεί να έχει δεύτερη ανάγνωση, δηλ. δεν μπορεί όποιος έχει χρήματα να ρυπαίνει. Για το λόγο αυτό απαιτείται ταχύτητα και ευελιξία στην πιστοποίηση αυτών των παραβάσεων από εξειδικευμένο επιστημονικό προσωπικό, επιτάχυνση στην απονομή της δικαιοσύνης για περιβαλλοντικές παραβάσεις, καθώς και ενημέρωση και ευαισθητοποίηση μέσω πολιτικών πρόληψης. Εδώ ο ρόλος του Λιμενικού Σώματος - Ελληνικής Ακτοφυλακής και της Εθελοντικής Ακτοφυλακής είναι πολύ σημαντικός».