Το Living Earth Simulator φιλοδοξεί να εξομοιώσει τα πάντα

Η «Ψυχοϊστορία» είναι η φανταστική επιστήμη που επινόησε τη δεκαετία του 40 ο συγγραφέας Ισαάκ Ασίμοφ, σύμφωνα με την οποία η μελέτη της συμπεριφοράς μεγάλων ομάδων ανθρώπων μπορούσε να προβλέψει τη γενικότερη ροή των μελλοντικών γεγονότων. 70 χρόνια αργότερα, μια διεθνής ομάδα επιστημόνων εξετάζει το ενδεχόμενο της δημιουργίας ενός εξομοιωτή για κάθε τί που συμβαίνει στη Γη με απώτερο σκοπό την καλύτερη κατανόηση του κόσμου, σε ένα από τα πιο φιλόδοξα τεχνολογικά εγχειρήματα όλων των εποχών.

Το έργο, που φέρει την κωδική ονομασία “Living Earth Simulator” (LES) θα επιχειρήσει να εξομοιώσει κάθε πτυχή των δραστηριοτήτων που συμβαίνουν στον πλανήτη, από τα καιρικά φαινόμενα και την έξαρση ασθενειών έως τις διεθνείς οικονομικές συναλλαγές και την κυκλοφοριακή συμφόρηση. 

Η συνδυασμένη επεξεργασία και κατανόηση όλων αυτών των πληροφοριών θα μπορούσε να ρίξει φως στους άγνωστους μέχρι στιγμής νόμους και διαδικασίες που επηρεάζουν την εξέλιξη της κοινωνίας. Το LES, σύμφωνα με τους εμπνευστές του, θα μπορούσε για παράδειγμα να προβλέψει την εξάπλωση μεταδοτικών ασθενειών, να εντοπίσει μεθόδους για την αποτροπή κλιματικών αλλαγών ή ακόμα και να προειδοποιήσει για επικείμενες οικονομικές κρίσεις. 


Η άντληση των δεδομένων
Ασφαλώς, για να λειτουργήσει ένα τέτοιο σύστημα θα χρειαστούν τεράστιες ποσότητες δεδομένων που θα καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα δραστηριοτήτων του πλανήτη αλλά και ένα δίκτυο υπερυπολογιστών, ικανών να ανταπεξέλθουν στους πολύπλοκους υπολογισμούς που απαιτούνται. 

Ενδεικτικό της πρώιμης φάσης στην οποία βρίσκεται αυτή τη στιγμή το εγχείρημα είναι ότι το hardware δεν έχει ακόμη δημιουργηθεί. Παρόλα αυτά, μεγάλο μέρος των δεδομένων έχει ήδη ξεκινήσει να παράγεται. 

Οι πηγές από τις οποίες θα μπορούσαν να αντληθούν δεδομένα περιλαμβάνουν πάνω από 70 υπηρεσίες, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται η NASA, το Google Maps, η Wikipedia και η online βάση δεδομένων της βρετανικής κυβέρνησης Data.gov.uk. 

Η χρήση τέτοιου είδους δεδομένων που αντλούνται σε πραγματικό χρόνο, συνδυασμένες με άλλες πηγές – από τις οικονομικές αγορές και τα ιατρικά αρχεία έως τα κοινωνικά δίκτυα – θα μπορούσαν τελικά να θέσουν σε λειτουργία τον εξομοιωτή. 


Η αξιοποίηση της πληροφορίας
Κρίνοντας από τις ήδη υπάρχουσες τεχνολογίες (π.χ. τις εγκαταστάσεις της Google), η επεξεργαστική ισχύς μπορεί να αποτελεί αναμφισβήτητη πρόκληση, είναι ωστόσο εφικτή και σε καμία περίπτωση δεν θα μπορούσε να αποτελέσει αποτρεπτικό παράγοντα. Η πραγματική πρόκληση θα είναι να δημιουργηθεί ένα πλαίσιο που θα μετατρέψει όλον αυτό τον πακτωλό δεδομένων σε μοντέλα που μπορούν να αναπαράγουν με ακρίβεια όσα συμβαίνουν σήμερα στη Γη. 

Για να πραγματοποιηθεί κάτι τέτοιο θα χρειαστεί η συνεργασία επιστημόνων από πολλά διαφορετικά πεδία, ενώ και η τεχνολογία που απαιτείται αναμένεται να καταστεί διαθέσιμη μέσα στην ερχόμενη δεκαετία. 

Σημαντικό ρόλο σε αυτό παίζει επίσης και η ωρίμανση των τεχνολογιών του σημασιολογικού ιστού (semantic web), που επιτρέπουν τη νοηματική σύνδεση των ετερόκλητων μεταξύ τους δεδομένων, βοηθώντας τους υπολογιστές να κατανοήσουν τα δεδομένα αυτά μέσα στο πλαίσιο το οποίο αφορούν. 

Άλλωστε, όπως εξηγεί ένας από τους επιστήμονες που λαμβάνει μέρος στο όλο εγχείρημα, απλώς και μόνο ο όγκος των δεδομένων δεν αρκεί για να δημιουργηθεί μια αξιόπιστη εξομοίωση του πλανήτη. Τονίζει μάλιστα πως η Οικονομική Επιστήμη και η Κοινωνιολογία έχουν αποτύχει επανειλημμένως να αναπτύξουν θεωρίες με αξιόλογη προγνωστική ικανότητα, παρά το γεγονός ότι είχαν στη διάθεσή τους ικανοποιητική ποσότητα δεδομένων. «Δεν είναι ότι δεν ξέρουμε αρκετά για τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κόσμος, από τις κλιματικές αλλαγές έως την φτώχεια, αλλά ότι δεν αξιοποιούμε τις πληροφορίες που διαθέτουμε».