ΤΟ ΔΗΜΟΨΗΦΙΣΜΑ ΚΑΙ Ο Γ. ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ...

Ρεπορτάζ : Παναγής Γαλιατσάτος
(από την Καθημερινή της Κυριακής)
Την περασμένη Δευτέρα, στη δραματική συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου, ο Γιώργος Παπανδρέου έθιξε και το θέμα του δημοψηφίσματος, λέγοντας ότι «στα μεγάλα θέματα πρέπει πάντοτε να εξετάζουμε το ενδεχόμενο δημοψηφίσματος». Οι...
περισσότεροι υπουργοί δεν το πρόσεξαν και όσοι το αντιλήφθηκαν θεώρησαν ότι μιλάει για το σύμφωνο για το ευρώ. Απέδωσαν τη φράση στη γνωστή εμμονή του πρωθυπουργού με τις συμμετοχικές διαδικασίες και αν κάτι σκέφτηκαν εκείνη την ώρα ήταν μάλλον η διαγραφή του Κώστα Σημίτη, επειδή διαφώνησε με την πρόταση να γίνει δημοψήφισμα για τη Συνθήκη της Λισσαβώνας.
Ο αιφνιδιασμός ήταν απόλυτος λοιπόν, όταν το ίδιο το πρωθυπουργικό γραφείο επανέφερε το δημοψήφισμα στην ημερησία διάταξη, αμέσως μετά τη σχετική πρόταση του προέδρου του ΣΕΒ, κ. Δ. Δασκαλόπουλου. Δεν θα έπρεπε. Γιατί όσοι έχουν εικόνα της κατάστασης του πρωθυπουργού αντιλαμβάνονται ότι το ζήτημα της νομιμοποίησης της πολιτικής που ασκεί τού έχει γίνει έμμονη ιδέα τους τελευταίους μήνες. Ο κ. Παπανδρέου αναζητεί έναν τρόπο να ανανεώσει τη λαϊκή εντολή για την πολιτική που εφαρμόζει, διαφορετικό από την προσφυγή στις κάλπες. Οχι μόνον επειδή οι δημοσκοπήσεις δεν προοιωνίζονται τίποτε θετικό για το εκλογικό αποτέλεσμα, αλλά επειδή φοβάται ότι σε αυτήν την περίπτωση θα κατηγορηθεί ότι δραπετεύει από το αξίωμα. Μια κατηγορία άλλωστε την οποία προσάπτει κατ’ εξακολούθηση ο ίδιος στον προκάτοχό του Κώστα Καραμανλή.
Ζητείται διέξοδος
Η κακή ψυχολογία από τα όσα υφίσταται το τελευταίο διάστημα είναι ένας σημαντικός παράγων που κάνει τον κ. Παπανδρέου να αναζητεί πιεστικά διέξοδο. Θα πρέπει να λάβει κανείς υπ’ όψη του, άλλωστε, ότι για τον πρωθυπουργό η αποδοκιμασία της κοινής γνώμης και οι απαξιωτικές επιθέσεις που δέχεται είναι πρωτόγνωρα πράγματα. Ακόμα και στις πιο δύσκολες καταστάσεις στο παρελθόν μπορούσε να βασιστεί στη δημοτικότητά του. Οπως συνηθίζει σε τέτοιες περιπτώσεις, αυτά τα προβλήματα τα συζητά εξωθεσμικά.
Συνεννοημένο πάντως το όλο εγχείρημα με τον πρόεδρο του ΣΕΒ δεν ήταν. Είναι ενδεικτικό ότι ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Γ. Πεταλωτής πληροφορήθηκε το περιεχόμενο της ομιλίας του λίγα λεπτά πριν από τους δημοσιογράφους. Ως τότε πίστευε και εκείνος ότι ο κ. Δασκαλόπουλος θα ζητήσει εκλογές. Η απόφαση για επικοινωνιακή εκμετάλλευση και επεξεργασία του θέματος ελήφθη σε πολύ στενό κύκλο λίγο μετά το πέρας της εκδήλωσης, με πρώτο αποτέλεσμα να διχάσει το επιτελείο του πρωθυπουργού: η Ρεγγίνα Βάρτζελη πήρε σαφείς αποστάσεις, ενώ ο Κώστας Θέος υποδέχτηκε θετικά την πρωτοβουλία. Στις 21.30 ο κυβερνητικός εκπρόσωπος έστειλε τα πρώτα SMS στους δημοσιογράφους υπενθυμίζοντας ότι ο κ. Παπανδρέου ήταν πάντα θετικός απέναντι στα δημοψηφίσματα. Σε αυτό το κλίμα έκαναν δηλώσεις και ο ίδιος αλλά και ο πρωθυπουργός την επομένη ημέρα.
Επικίνδυνο δίλημμα
Το απόγευμα της Τετάρτης, και ενώ η συζήτηση για το δημοψήφισμα βρισκόταν σε πλήρη εξέλιξη, έσκασε σαν βόμβα από τις Βρυξέλλες η δήλωση της κ. Δαμανάκη, η οποία έμοιαζε να περιγράφει το πιθανό δίλημμα ενός δημοψηφίσματος (εφαρμογή του Μνημονίου ή επιστροφή στη δραχμή). Σε αντίθεση με ό, τι πιστεύεται, η επίτροπος δεν ήταν σε συνεννόηση με τον πρωθυπουργό, απλά μετέφερε με δραματικό τρόπο το κλίμα των Βρυξελλών. Σύμφωνα με πληροφορίες από τις Βρυξέλλες μάλιστα, το είχε συζητήσει προηγουμένως με τους κ. Ολι Ρεν και Μανουέλ Μπαρόζο.
Ολα αυτά πάντως δημιούργησαν την εντύπωση ότι επίκειται δημοψήφισμα για την παραμονή της Ελλάδας στο ευρώ, κάτι που στιγματίστηκε από όλους ως επικίνδυνη ανευθυνότητα. Το κύμα των αντιδράσεων που ξεσηκώθηκε θορύβησε την κυβέρνηση, η οποία την Πέμπτη άρχισε να «μαζεύει» το θέμα. Κάνουν λάθος όμως όσοι πιστεύουν ότι το θέμα του δημοψηφίσματος έχει βγει από την ημερησία διάταξη. Οι λόγοι για τους οποίους το σκέφτηκε ο κ. Παπανδρέου εξακολουθούν να ισχύουν και το έθεσε άλλωστε εκ νέου στο συμβούλιο πολιτικών αρχηγών.
Η εισήγηση που εξετάζει είναι αν δεν υπάρξει κάποια συναίνεση από την αντιπολίτευση, να κλείσει το μεσοπρόθεσμο πρόγραμμα σε συμφωνία με τις Βρυξέλλες, αποδεχόμενος ό, τι θα του ζητήσουν, να επικυρωθεί αυτό το αποτέλεσμα στη Σύνοδο Κορυφής και επιστρέφοντας στην Ελλάδα να βάλει την πολιτική του στην κρίση των πολιτών, μέσα από ένα δημοψήφισμα…